Een weinig overtuigende uitleg

[Alkmaarsche Courant, 19 juni 2004]

VAN ONZE VERSLAGGEVER MARK MINNEMA

ALKMAAR - De rapen zijn gaar in het regionale wereldje der bestuurders. Het Alkmaarse college van burgemeester en wethouders trekt de stekker uit de HAL, de intensieve samenwerking met Heerhugowaard en Langedijk. Dat nieuws, woensdag gebracht door de drie burgemeesters betekent een spectaculaire breuk van een coalitie die tien jaar behoorlijk succesvol heeft geopereerd.

De verbazing is dan ook grot, bij raadsleden, bij berokkenen. En zal nog zijn versterkt door de uitleg van de Alkmaarse burgemeester Van Rossen, die weinig overtuigend klonk. Op zijn minst blijven rond de Alkmaarse opstelling vele vragen hangen.

Van Rossen bracht het als een volstrekt rationeel besluit, waarin irritaties totaal geen rol spelen. Maar dat gelooft eigenlijk niemand. En zelfs tijdens de persconferentie van de burgemeesters afgelopen woensdag, bleek dat een onderhuids ergernisje ter plekke kon ontvlammen.

Hoezo geen irritaties? In dezelfde zin sprak Van Rossen haar onvrede uit over de terugtrekkende bewegingen die Langedijk en Heerhugowaard maken als het gaat om woningbouw. Na de bouwinspanning van de afgelopen jaren trekken zij zich terug op het eigen nest. Dat is niet naar de zin van Alkmaar, dat tegen zijn grenzen schuurt en nauwelijks nog grote klappers kan maken als het gaat om betaalbare woningen, dat is waar het Alkmaars wethouder Cor van Vliet al jaren op hamert. De buren zouden hun aandeel niet op zich nemen.

Langedijk mag mooie wijkjes bouwen, die jongelui moeten uitwijken naar de grote stad, die het zelf maar moet opknappen. Je kunt je er iets bij voorstellen dat zoiets tot irritaties leidt. Zeker gezien het temperament van de wethouder.

Maar goed, volgens Van Rossen is dat dus niet de reden om de stekker eruit te trekken. Nee, Alkmaar ziet geen bijzondere reden meer om wel intensief met Heerhugowaard en Langedijk samen te werken en niet met, bijvoorbeeld, Heiloo en Bergen. Alkmaar zal zijn bondgenoten kiezen zoals het uitkomt, zal gelegenheidscoalities aangaan.

Je vraagt je dan wel af welke zegeningen Alkmaar denkt te vinden in Heiloo en Bergen. Of - om iets heel anders te noemen - bij een log lobbygezelschap als Noordwest 8 .

Natuurlijk, het formuleren van gezamenlijke doelen was de afgelopen tien jaar makkelijker dan het is voor de komende decennium. Als Vinex-regio moesten ruim 12.000 huizen gebouwd worden. Zo'n bindend element is er niet meer. Maar het kan toch niet erg moeilijk zijn om een rijtje onderwerpen op papier te krijgen dat het belang van een HAL-regio juist onderstreept. Economisch gezien zijn (zeker) Alkmaar en Heerhugowaard uitgegroeid tot het centrum van Noord-Holland-Noord, waar ze qua inwoners de grootste en de vierde gemeente zijn. Beide hebben enorme bedrijventerreinen, en voor bedrijven tellen geen gemeentegrenzen, die kiezen voor een regio.

Infrastructuur is een ander onderwerp dat vaak om een goede lobby vraagt. Samen sta je sterker. En dan zijn er nog de voorzieningen als gemeenschappelijk belang: scholen, zorg, recreatie. Wie weet knelt het voor de 'grote stad' Alkmaar ook daar wel een beetje. Heerhugowaard bouwt een disco. Moet Alkmaar die dan 'delen'? En zelf - als grote stad - geen disco bouwen? Moet Alkmaar maar aanzien dat onderwijsinstellingen naar Heerhugowaard verhuizen? Alkmaar is daar wel vaker voor gaan liggen. Lastig, maar dat is dat de reden om er niets over af te spreken? Ook vreemd. Uitgangspunt was een zeer optimistisch geformuleerd raadsbesluit van juni 2003 om de voortgang van de HAL te onderzoeken. Raadsleden onderkennen, staat er, 'de wens en noodzaak om op een groot aantal terreinen samen ter werken'. Zij het dat er voldoende ruimte blijft voor eigen identiteit. Wat is er, denk je dan, in de tussentijd veranderd? In de uitleg van de burgemeester wordt dat niet duidelijk.

Het heeft er alle schijn van dat toch onenigheid over woningbouw de HAL-coalitie nekt. Blijkbaar was dit voor het Alkmaarse college reden genoeg om aan de stutten te trekken. Burgemeester Van Rossen, toch een vrouw van harmonie en goede sfeer, zal dat tij niet hebben kunnen keren. En valk niet uit dat twee wethouders van de lokale partij OPA meedoen in dit college. OPA wil staan voor Alkmaar en niks anders, het woordje regio komt in hun programma niet eens voor.

Bepaald spannend is wat dit voor de politiek gaat betekenen. Het college heeft zijn besluit genomen zonder de gemeenteraad hierin te kennen. Sommige partijen zeggen: dat is de bevoegdheid van het college.
Maar het zou toch ongehoord zijn als de raad niet het laatste woord zou hebben in zo'n cruciale kwestie? En wat als de gemeenteraad wenst dat de HAL toch doorgaat? De humeuren der bestuurders zullen inmiddels wel verpest zijn.


ReK <juni 2004>

<nieuws>